W świecie osób, które starają się żyć ekologicznie króluje jedno podstawowe przekonanie. Plastik jest zły, zwłaszcza jednorazowy. To jest powodem, dla którego producenci, którzy chcą przypodobać się tej grupie klientów zaczynają zamiast plastiku stosować albo opakowania szklane albo papierowe (w zależności od produktu). Czy na pewno jest to z korzyścią dla środowiska?

W tym artykule porównuję koszt środowiskowy dwóch rodzajów opakowań – jednorazowego szkła i jednorazowego plastiku PET. Poniżej przedstawiam wszystkie założenia, źródło danych oraz obliczenia na przykładowych opakowaniach, które znalazłam w swoim domu.

Aplikacja Idemat i koszt ekologiczny

Aplikacja Idemat została stworzona przez holenderski Delft University of Technology. Pokazuje ona w uproszczony, zrozumiały dla przeciętnego śmiertelnika sposób koszt ekologiczny i ślad węglowy ponad 700 produktów, materiałów i procesów. W zamierzeniu twórców, aplikacja ma pomagać projektantom i przedsiębiorcom wybierać surowce, które będą w jak najmniejszym stopniu obciążać środowisko.

Koszt ekologiczny to miara pokazująca jak duże obciążenie dla środowiska stanowi dany produkt lub materiał, a tym samym jaki wydatek trzeba ponieść, aby zapobiec temu obciążeniu. Jest on wyrażony w pieniądzach. Przykładowo, za każde 1000 kg emisji CO2 należy zainwestować 135 € w systemy redukcji CO2.

Koszty ekologiczne w aplikacji Idemat zostały obliczone dla Europy.

Koszt środowiskowy plastiku i szkła

Koszt środowiskowy każdego tworzywa będzie się różnił w zależności od tego, jaki scenariusz spotka je pod koniec życia. Aplikacja oferuje trzy. Dla mojej analizy wybrałam scenariusz środkowy, chyba najbardziej realistyczny w Polsce.

Oczyszczanie odpadów i recykling w otwartej pętli – w tym scenariuszu zakłada się, że materiał jest przetwarzany w nowoczesnym systemie oczyszczania odpadów komunalnych: odpady są segregowane poprzez recykling metali i spalanie z odzyskiem ciepła (elektryczności) z tworzyw sztucznych, tekstyliów i drewna.

Oto koszt ekologiczny kilograma plastiku, szkła dziewiczego i szkła z recyklingu według aplikacji Idemat:

koszt ekologiczny plastiku
koszt ekologiczny szkła
koszt ekologiczny szkła

Na pierwszy rzut oka PET wypada zdecydowanie najgorzej. Ale wszystko wywraca się do góry nogami, kiedy weźmiemy pod uwagę wagę tych tworzyw.

Przejdźmy więc do sedna i porównajmy koszt środowiskowy opakowań plastikowych i szklanych w dwóch wariantach (szkło virgin i z recyklingu) na przykładzie konkretnych opakowań.

Poniższe obliczenia bazują na opakowaniach, które akurat miałam w domu. Waga plastikowych i szklanych opakowań dla innych, pokrewnych produktów może się różnić, dlatego wybierając opakowanie dla własnego produktu warto sprawdzić konkretne pojemniki i porównać ich koszt ekologiczny.

Warto też pamiętać, że materiał szklany jest zwykle mieszanką szkła dziewiczego oraz z recyklingu. Biorąc więc pod uwagę, że szkło w zależności od koloru zawiera w różnym procencie recyklat pochodzący ze stłuczki, należy każdą sytuację traktować indywidualnie i przeprowadzić obliczenia dla konkretnych opakowań. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o recyklingu szkła w Polsce, to polecam Ci artykuł na blogu eko-logicznie.com, w którym autor przedstawia konkretne dane dotyczące poziomu zawartości recyklatu w poszczególnych rodzajach szkła.

Obliczenia – butelka wody mineralnej

Plastikowa butelka, która mieści 1,5l wody waży 36g (bez zakrętki).

Szklana butelka, która mieści 1l wody waży 643g (też bez zakrętki). Butelka jest przezroczysta, zatem może zawierać ok. 40% recyklatu.

Ważne zastrzeżenie: ja mam w domu butelki wymienne, które są dosyć masywne, być może jednorazowa szklana butelka byłaby lżejsza. Jednak według mojego researchu nie ma na polskim rynku jednorazowych szklanych butelek na wodę o pojemności 1 litra. Zachęcam cię do samodzielnego porównania butelek innej wielkości, jeśli masz takie w domu.

Najpierw mnożymy wagę butelki szklanej razy 1,5, żeby również mieściła statystycznie 1,5l wody. Mamy więc: 643g x 1,5 = 964g

Porównujemy koszt środowiskowy z aplikacji Idemat dla butelki wody 1,5l plastikowej i szklanej:

Plastik: 1,09 €/kg * 0,036 kg = 0,039 €

Szkło virgin: 0,23 €/kg * 0,964 kg = 0,222 €

Szkło z recyklingu: 0,10 €/kg * 0,964 kg = 0,096 €

Zatem koszt ekologiczny butelki z bezbarwnego szkła (które w 40% pochodzi z recyklatu) wynosi 0,172 €. Jest więc ponad 4-krotnie wyższy od kosztu ekologicznego butelki PET mieszczącej tę samą ilość wody!

Obliczenia – mydło w płynie

Plastikowa butelka (PET), która mieści 0,5l mydła w płynie waży 31g (bez dozownika).

Szklana butelka, która mieści 0,5l mydła waży 278g (bez dozownika). To szkło brązowe, zatem może zawierać ok. 50% recyklatu.

Porównujemy koszt środowiskowy z aplikacji Idemat dla butelki plastikowej i szklanej:

Plastik: 1,09 €/kg * 0,031 kg = 0,034 €

Szkło virgin: 0,23 €/kg * 0,278 kg = 0,064 €

Szkło z recyklingu: 0,10 €/kg * 0,278 kg = 0,028 €

Zatem koszt ekologiczny butelki z brązowego szkła (które w 50% pochodzi z recyklatu) wynosi 0,046 €. Jest więc o 34% wyższy od kosztu ekologicznego butelki PET mieszczącej tę samą ilość płynu.

Obliczenia – krem do twarzy

Tutaj porównamy sobie plastik do dwóch rodzajów słoiczków, bo jak się okaże ich kolor i waga mogą mieć duże znaczenie.

Plastikowe opakowanie (PET), która mieści 50 g kremu do twarzy waży 10 g (bez zakrętki).

Szklany słoiczek który mieści 50 g kremu do twarzy waży 113 g (bez zakrętki). Słoiczek jest przezroczysty, zatem może zawierać ok. 40% recyklatu.

Szklany słoiczek ze szkła brązowego który mieści 60 g kremu do twarzy waży  80g (bez zakrętki). Jak już wiemy, takie szkło może zawierać ok. 50% recyklatu.

Porównujemy koszt środowiskowy z aplikacji Idemat dla słoiczka plastikowego i szklanego:

Opakowanie plastikowe: 1,09 €/kg * 0,01 kg = 0,011 €

Szklany słoiczek przezroczysty: (0,23 €/kg * 0,113 kg)*0,6 + (0,10 €/kg * 0,113 kg)*0,4 = 0,02 €

Szklany słoiczek brązowy: (0,23 €/kg * 0,08 kg)*0,5 + (0,10 €/kg * 0,08 kg)*0,5 = 0,013 €

Co my tutaj zatem widzimy?

Koszt ekologiczny lżejszego słoiczka z brązowego szkła jest praktycznie tak sam, jak słoiczka plastikowego (plus  mieści o 10g więcej produktu, więc możemy uznać, że jest równy). 

Natomiast koszt ekologiczny cięższego słoiczka z przezroczystego szkła jest prawie dwa razy wyższy, niż opakowania plastikowego.

Podsumowanie

Powyższe przykładowe obliczenia pokazują, że plastik może i często jest rozwiązaniem bardziej przyjaznym środowisku, niż jednorazowe szkło. Co więcej, obliczenia te nie biorą pod uwagę transportu. A ponieważ szkło jest dużo cięższe, będzie generować więcej CO2 i innych zanieczyszczeń również na tym polu.

Jako producent, każdy rodzaj opakowania należy rozważyć indywidualnie, w zależności od jego wagi, sposobu zagospodarowania po zużyciu oraz poziomu recyklatu w materiale.

Jako konsument, decydując się na zakup produktu w opakowaniu szklanym, możemy starać się dać mu drugie życie, unikając w ten sposób kosztownego dla środowiska procesu recyklingu.

Źródło: https://zielonaferajna.pl/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.